Życie i praca w UE

Szwajcaria: Świadczenia emerytalne

Starość i osoby pozostałe po zmarłym Stan 2026

W niniejszym rozdziale przedstawiono ogólny opis systemu emerytalnego w Szwajcarii.

Świadczenia omówione w niniejszym rozdziale:

Emerytura z ubezpieczenia emerytalnego i rentowego oraz ubezpieczenia na wypadek śmierci (pierwszy filar)
Świadczenia uzupełniające (Ergänzungsleistungen) w ramach pierwszego filaru
Emerytura z ubezpieczenia emerytalnego w ramach ubezpieczenia pracowniczego (drugi filar)

O co chodzi?

W Szwajcarii istnieją trzy rodzaje świadczeń emerytalnych, które mogą być wypłacane po osiągnięciu wieku emerytalnego:

świadczenia z ubezpieczenia emerytalnego i rentowego oraz na rzecz osób pozostałych przy życiu (pierwszy filar), które w razie potrzeby są uzupełniane świadczeniami uzupełniającymi;
świadczenia emerytalne w ramach ubezpieczenia emerytalnego z tytułu zatrudnienia, które jest obowiązkowe dla większości pracowników (drugi filar) oraz
świadczenia z ubezpieczenia indywidualnego (trzeci filar), które ubezpieczeni mogą wykupić dobrowolnie. Są do tego zachęcani ulgami podatkowymi. Świadczenia te podlegają również postanowieniom umownym i nie są omawiane w niniejszym rozdziale.

Jakie warunki muszę spełnić?

Wszystkie osoby mieszkające w Szwajcarii lub tam pracujące (pracownicy najemni, osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz osoby niepracujące) są ubezpieczone w ramach pierwszego filaru.

Emerytura z pierwszego filaru: jest ona wypłacana po osiągnięciu standardowego wieku emerytalnego, tj. 65 lat dla mężczyzn i 64 lata i 6 miesięcy dla kobiet (od 2025 r. standardowy wiek emerytalny dla kobiet będzie się podnosił o 3 miesiące rocznie, aż w 2028 r. osiągnie 65 lat). Muszą Państwo opłacać składki przez co najmniej rok.

Świadczenia uzupełniające w ramach pierwszego filaru: są one przyznawane, gdy Państwa środki (emerytury i inne dochody) nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania. Świadczenia te dotyczą zarówno osób niepełnosprawnych, jak i osób pozostałych po zmarłych lub osób starszych, które są beneficjentami emerytury z AHV, IV lub niektórych innych świadczeń z tytułu niepełnosprawności.

Aby otrzymać świadczenia uzupełniające, należy mieć miejsce zamieszkania i zwykłe miejsce pobytu w Szwajcarii. Osoby zagraniczne muszą mieszkać w Szwajcarii przez co najmniej dziesięć lat (pięć lat w przypadku uchodźców i bezpaństwowców).

Jednak tylko osoby, których majątek nie przekracza 100 000 CHF, mają prawo do świadczeń uzupełniających. W przypadku małżeństw próg ten wynosi 200 000 CHF, a w przypadku dzieci – 50 000 CHF. Wartość nieruchomości zajmowanych na własne potrzeby nie jest brana pod uwagę.

Emerytura z ubezpieczenia pracowniczego (drugi filar): Jeśli są Państwo ubezpieczeni w ramach pierwszego filaru i otrzymują od pracodawcy roczne wynagrodzenie w wysokości powyżej 22 680 CHF, podlegają Państwo obowiązkowemu ubezpieczeniu w ramach drugiego filaru.

Wówczas otrzymują Państwo emeryturę w ramach ubezpieczenia emerytalnego.

Warunki dotyczące wieku są zgodne z warunkami dotyczącymi emerytur z pierwszego filaru (65 lat dla mężczyzn i 64 lata i 6 miesięcy dla kobiet).

Niektóre osoby aktywne zawodowo, które nie podlegają obowiązkowemu systemowi ubezpieczeń emerytalnych (np. osoby prowadzące działalność na własny rachunek), mogą zawrzeć dobrowolne ubezpieczenie.

Jakie są moje prawa i jak mogę z nich skorzystać?

Emerytura z pierwszego filaru

Otrzymają Państwo pełną emeryturę, jeśli od 21. roku życia spełniali Państwo obowiązek opłacania składek, tzn. jeśli mają Państwo tyle samo lat składkowych, ile wynosi Państwa rocznik urodzenia.

Otrzymają Państwo rentę częściową, jeśli okres opłacania składek jest niepełny.

Emerytura jest obliczana na podstawie dochodów z pracy oraz lat składkowych, na podstawie których ustala się obowiązującą skalę emerytalną.

Istnieje minimalna i maksymalna kwota miesięczna. Jeśli okresy składkowe wymagane do uzyskania emerytury są kompletne, w 2026 r. obowiązują następujące kwoty:

	Kwota minimalna miesięczna	Maksymalna kwota miesięczna
emerytura	1 260 CHF	2 520 CHF
emerytura	1 260 CHF	3 780 CHF dla pary

Od 2026 r. co roku w grudniu będzie wypłacana dodatkowa miesięczna emerytura (13. emerytura).

Ponadto przysługuje Państwu renta na dziecko w wysokości 40% emerytury:

	Minimalna kwota miesięczna	Maksymalna kwota miesięczna
Renta na dziecko	504 CHF	1 008 CHF

Od 63. roku życia istnieje możliwość wcześniejszej wypłaty renty lub jej części (od 20 do 80%) (emerytura przedwczesna). Kobiety urodzone w latach 1961–1969 mogą pobierać rentę przedwcześnie od 62. roku życia.

Wówczas stosowana jest stawka obniżki wynosząca od 0,6 do 13,6%, zależna od liczby miesięcy wcześniejszej wypłaty. Jeśli średni roczny dochód, od którego zależy wysokość emerytury, wynosi 60 480 CHF lub mniej, stawka obniżki jest zmniejszana o 40%. Kobiety urodzone w latach 1961–1969 przez całe życie korzystają z niższych stawek obniżki, które zależą od ich wieku i dochodów.

Mogą one również odroczyć rozpoczęcie wypłaty emerytury lub jej części (od 20 do 80%) o okres od jednego do pięciu lat. Wówczas emerytura ulega podwyższeniu (w zależności od liczby miesięcy odroczenia o 5,2 do 31,5%).

O świadczenia emerytalne w ramach pierwszego filaru należy ubiegać się w właściwej kasie wyrównawczej.

Jeśli do osiągnięcia wieku emerytalnego pobierali Państwo dodatek asystencki z ubezpieczenia na wypadek niepełnosprawności, mogą Państwo nadal go otrzymywać (patrz rozdział dotyczący pozostałych świadczeń pieniężnych z tytułu niepełnosprawności).

Świadczenia uzupełniające w ramach pierwszego filaru

Jeśli emerytura z pierwszego filaru oraz inne dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania, kantony mogą wypłacać świadczenia uzupełniające.

Aby otrzymać świadczenia uzupełniające, muszą Państwo mieć miejsce zamieszkania i zwykłe miejsce pobytu w Szwajcarii. Jeśli są Państwo obcokrajowcami, muszą Państwo mieszkać w Szwajcarii co najmniej dziesięć lat (pięć lat w przypadku uchodźców i bezpaństwowców).

Świadczenia te obejmują roczne świadczenie uzupełniające, wypłacane co miesiąc, oraz zwrot kosztów leczenia i kosztów związanych z niepełnosprawnością.

Wysokość tego świadczenia zależy od sytuacji danej osoby. Jest ono obliczane na podstawie uznanych wydatków i dochodów podlegających uwzględnieniu. O świadczenie uzupełniające należy złożyć pisemny wniosek do właściwego urzędu w kantonie zamieszkania. Zazwyczaj jest to kantonalna kasa wyrównawcza. (zob. definicja w rozdziale „Zasiłek macierzyński” (Mutterschaftsentschädigung)).

Inne świadczenia z pierwszego filaru

Zasiłek dla osób niesamodzielnych (Hilflosenentschädigung) może być przyznany osobom, które potrzebują pomocy osób trzecich w wykonywaniu codziennych czynności (patrz rozdział „Inne świadczenia pieniężne w przypadku niepełnosprawności”).

Emerytura z ubezpieczenia emerytalnego (drugi filar)

Jako pracownik przez lata gromadzisz w instytucji ubezpieczenia emerytalnego środki składające się z Twoich składek oraz składek pracodawcy (wraz z odsetkami).

W momencie przejścia na emeryturę kapitał zgromadzony w ciągu całego życia jest przeliczany na emeryturę przy użyciu współczynnika przeliczeniowego:

Roczna emerytura:	6,8% zgromadzonego na rzecz osoby ubezpieczonej kapitału na emeryturę

Ponadto emeryci mogą otrzymywać renty rodzinne (20% emerytury) na takich samych warunkach, jak w ramach pierwszego filaru.

Świadczenie emerytalne lub jego część można pobrać przedterminowo po ukończeniu 63. roku życia lub odroczyć do momentu zaprzestania wykonywania pracy zarobkowej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 70. roku życia. Współczynnik przeliczeniowy przedterminowej lub odroczonej (częściowej) emerytury zostanie odpowiednio dostosowany.

Można również złożyć wniosek o wypłatę części zgromadzonych środków emerytalnych w formie jednorazowej wypłaty kapitałowej.

System ubezpieczeń emerytalnych jest zarządzany przez zarejestrowane instytucje emerytalne, do których należy składać wnioski o świadczenia.

Tłumaczenie terminów specjalistycznych

AHV: ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie na wypadek śmierci. AHV stanowi pierwszy filar systemu zabezpieczenia emerytalnego i rentowego w Szwajcarii.
Średni roczny dochód: składa się z dochodów z pracy zarobkowej oraz punktów za wychowanie i opiekę.
Punkty za wychowanie i opiekę: dochody rodziców dzieci poniżej 16. roku życia oraz osób opiekujących się krewnymi wymagającymi opieki, brane pod uwagę przy obliczaniu emerytury, są zwiększane.
Pełny rok składkowy: osoba była ubezpieczona łącznie przez okres dłuższy niż jedenaście miesięcy i w tym czasie opłacała minimalną składkę, albo jej małżonek opłacił co najmniej dwukrotność minimalnej składki, albo osoba ta otrzymuje punkty za wychowanie lub opiekę.

Przydatne formularze

Dowiedz się więcej o swoich prawach

Korzystając z poniższych linków, mogą Państwo dowiedzieć się więcej o swoich prawach. Nie są to strony Komisji Europejskiej i nie stanowią one dla niej zobowiązania:

Publikacje Komisji Europejskiej:

Emerytura za granicą: Państwa prawa jako obywatela państwa członkowskiego UE

Osoby kontaktowe

Kantonalne kasy wyrównawcze

Tutaj znajdą Państwo listę kantonalnych kas wyrównawczych.

Federalny Urząd Ubezpieczeń Społecznych (BSV)

Effingerstrasse 20

3003 Berno

Tel. +41 58 462 90 11